آموزش ساخت RAID در سرورهای HPE | راهنمای کامل تنظیم RAID با Smart Array

مقدمه

زمانی که صحبت از راه‌اندازی یک سرور حرفه‌ای HPE به میان می‌آید، بسیاری از مدیران شبکه و کارشناسان فناوری اطلاعات تمرکز خود را روی انتخاب پردازنده، حافظه RAM یا نوع هارد قرار می‌دهند؛ اما یکی از مهم‌ترین بخش‌هایی که مستقیماً بر عملکرد، امنیت اطلاعات و پایداری سرور تأثیر می‌گذارد، پیکربندی صحیح RAID است.

RAID این امکان را فراهم می‌کند که چندین هارد دیسک یا SSD به‌صورت یک فضای ذخیره‌سازی واحد در اختیار سیستم عامل قرار بگیرند. بسته به نوع RAID انتخابی، می‌توانید سرعت خواندن و نوشتن اطلاعات را افزایش دهید، امنیت داده‌ها را بالا ببرید یا هر دو مزیت را به‌صورت هم‌زمان در اختیار داشته باشید.

در سرورهای HPE ProLiant Gen9 و Gen10 فرآیند ایجاد RAID معمولاً توسط کنترلرهای HPE Smart Array مانند P440، P408i-a یا P816i-a انجام می‌شود. این کنترلرها امکانات بسیار گسترده‌ای برای مدیریت دیسک‌ها، ساخت Logical Drive، تنظیم Cache و افزایش کارایی سیستم در اختیار مدیر شبکه قرار می‌دهند.

در این آموزش، به‌صورت کاملاً عملی و مرحله‌به‌مرحله نحوه ساخت RAID در سرورهای HPE را بررسی می‌کنیم. همچنین تفاوت انواع RAID، بهترین تنظیمات برای مجازی‌سازی VMware، SQL Server، فایل سرور و کاربردهای سازمانی را توضیح خواهیم داد تا بتوانید مناسب‌ترین پیکربندی را برای نیاز خود انتخاب کنید.

اگر قصد خرید سرور HPE یا ارتقای سرور فعلی خود را دارید، مطالعه این راهنما به شما کمک می‌کند قبل از نصب سیستم‌عامل، بهترین ساختار ذخیره‌سازی را انتخاب کرده و از بروز مشکلات احتمالی در آینده جلوگیری کنید.

RAID چیست و چرا در سرورهای HPE اهمیت دارد؟

RAID مخفف عبارت Redundant Array of Independent Disks است و به روشی برای ترکیب چند هارد دیسک یا SSD گفته می‌شود که هدف آن افزایش سرعت، امنیت اطلاعات یا هر دو است.

در یک سرور سازمانی، اطلاعات معمولاً ارزش بسیار بالایی دارند و از دست رفتن آن‌ها می‌تواند خسارت مالی و زمانی قابل‌توجهی ایجاد کند. به همین دلیل تقریباً تمام سرورهای HPE از کنترلرهای RAID سخت‌افزاری استفاده می‌کنند تا اطلاعات بین چندین دیسک مدیریت شود.

به‌عنوان مثال، اگر تنها از یک هارد استفاده کنید و آن هارد دچار خرابی شود، تمام اطلاعات از بین خواهد رفت. اما با استفاده از RAID 1 یا RAID 10، اطلاعات روی چند دیسک ذخیره می‌شوند و در صورت خرابی یکی از هاردها، سرور همچنان به کار خود ادامه می‌دهد.

از طرف دیگر، برخی از انواع RAID مانند RAID 0 یا RAID 10 می‌توانند سرعت خواندن و نوشتن اطلاعات را نیز به شکل محسوسی افزایش دهند که برای ماشین‌های مجازی، دیتابیس‌ها و نرم‌افزارهای سازمانی اهمیت بسیار زیادی دارد.

چرا قبل از نصب Windows Server یا VMware باید RAID را ایجاد کنیم؟

یکی از رایج‌ترین اشتباهاتی که بسیاری از کاربران هنگام راه‌اندازی سرورهای HPE مرتکب می‌شوند، نصب سیستم‌عامل قبل از ایجاد RAID است.

در واقع سیستم‌عامل فقط Logical Drive ایجاد شده توسط کنترلر RAID را مشاهده می‌کند. بنابراین اگر ابتدا ویندوز یا VMware را نصب کرده و سپس بخواهید ساختار RAID را تغییر دهید، معمولاً مجبور خواهید شد اطلاعات موجود روی دیسک‌ها را حذف کرده و سیستم‌عامل را دوباره نصب کنید.

به همین دلیل، بهترین ترتیب راه‌اندازی سرور HPE به شکل زیر است:

1. نصب هاردها یا SSDها
2. ورود به Smart Array یا Intelligent Provisioning
3. ایجاد RAID مناسب
4. ذخیره تنظیمات
5. نصب Windows Server یا VMware ESXi
6. نصب درایورها و Firmware

با رعایت این ترتیب، ساختار ذخیره‌سازی از همان ابتدا به‌درستی ایجاد شده و در آینده نیز مدیریت و ارتقای آن بسیار ساده‌تر خواهد بود.

پیش‌نیازهای ساخت RAID در سرور HPE

قبل از شروع فرآیند پیکربندی RAID بهتر است موارد زیر را بررسی کنید:

• نصب صحیح تمامی هاردها یا SSDها
• استفاده از هاردهای هم‌ظرفیت و هم‌سرعت
• سلامت کامل دیسک‌ها
• وجود کنترلر Smart Array سازگار با سرور
• به‌روزرسانی Firmware کنترلر RAID
• تهیه نسخه پشتیبان از اطلاعات در صورت استفاده از سرور فعال
• اتصال سرور به منبع تغذیه پایدار (UPS)

استفاده از هاردهای یکسان باعث می‌شود ظرفیت قابل استفاده، سرعت و عملکرد RAID در بهترین حالت ممکن قرار بگیرد و از بروز مشکلات ناشی از اختلاف ظرفیت یا سرعت دیسک‌ها جلوگیری شود.

کنترلرهای RAID رایج در سرورهای HPE Gen9 و Gen10

در سرورهای HPE، عملیات مدیریت RAID توسط کنترلرهای Smart Array انجام می‌شود. بسته به نسل سرور و نوع کانفیگ، ممکن است یکی از مدل‌های زیر روی سرور نصب شده باشد.

کنترلر RAID	نسل سرور	کاربرد
HPE Smart Array P440	Gen9	مناسب اکثر پروژه‌های سازمانی
HPE Smart Array P408i-a	Gen10	محبوب‌ترین کنترلر برای DL380 Gen10
HPE Smart Array P816i-a	Gen10 / Gen11	مناسب پروژه‌های Enterprise و تعداد بالای دیسک
HPE Smart Array E208i-a	Gen10	گزینه اقتصادی برای پروژه‌های سبک

کنترلرهای سری Smart Array علاوه بر ایجاد RAID، امکاناتی مانند مدیریت Cache، تشخیص خرابی دیسک، Hot Spare، Online Expansion و مانیتورینگ سلامت دیسک‌ها را نیز در اختیار مدیر شبکه قرار می‌دهند.

آموزش ساخت RAID در سرور HPE Gen9 و Gen10 (مرحله به مرحله)

پس از نصب هاردها و اطمینان از شناسایی صحیح آن‌ها توسط سرور، می‌توانید فرآیند ساخت RAID را آغاز کنید. در سرورهای HPE دو روش اصلی برای ایجاد RAID وجود دارد:

• استفاده از Intelligent Provisioning
• استفاده از HPE Smart Storage Administrator (SSA)

هر دو روش از کنترلرهای Smart Array استفاده می‌کنند و نتیجه نهایی یکسان است. تفاوت آن‌ها تنها در محیط مدیریت و امکانات جانبی است.

روش اول: ساخت RAID با Intelligent Provisioning

Intelligent Provisioning یکی از قابلیت‌های اختصاصی سرورهای HPE است که بدون نیاز به سیستم‌عامل، امکان راه‌اندازی اولیه سرور، ایجاد RAID، نصب Firmware و نصب Windows Server یا VMware را فراهم می‌کند.

این ابزار روی اکثر سرورهای HPE Gen9 و Gen10 به‌صورت پیش‌فرض وجود دارد و یکی از ساده‌ترین روش‌ها برای پیکربندی اولیه سرور محسوب می‌شود.

مرحله اول: ورود به Intelligent Provisioning

سرور را روشن کنید. هنگام نمایش لوگوی HPE، کلید F10 را فشار دهید. چند لحظه صبر کنید تا محیط Intelligent Provisioning بارگذاری شود. اگر این بخش باز نشد، احتمالاً Firmware سرور یا Intelligent Provisioning نیاز به بروزرسانی دارد.

مرحله دوم: ورود به بخش Smart Storage Administrator

بعد از ورود به Intelligent Provisioning مسیر زیر را دنبال کنید:

Perform Maintenance

↓

HPE Smart Storage Administrator

در این قسمت تمام کنترلرهای RAID و هاردهای نصب شده نمایش داده می‌شوند. اگر چند کنترلر روی سرور نصب باشد، ابتدا باید کنترلر موردنظر را انتخاب کنید.

مرحله سوم: انتخاب کنترلر RAID

برای مثال در سرور DL380 Gen10 معمولاً کنترلر Smart Array P408i-a SR Gen10 مشاهده می‌شود. روی آن کلیک کنید. اکنون وضعیت هاردهای متصل، ظرفیت و سلامت هر دیسک نمایش داده می‌شود.

مرحله چهارم: ایجاد Array

در این مرحله هاردهایی که قصد دارید عضو RAID باشند را انتخاب کنید. مثل Create Array را انتخاب نمایید. اکنون کنترلر یک Array جدید ایجاد می‌کند.

مرحله پنجم: ساخت Logical Drive

بعد از ایجاد Array باید Logical Drive بسازید. Create Logical Drive کلیک کنید.

در این قسمت نوع RAID را انتخاب خواهید کرد.

برای مثال:

• RAID 1
• RAID 5
• RAID 6
• RAID 10

مرحله ششم: انتخاب ظرفیت

در اکثر مواقع پیشنهاد می‌شود ظرفیت کامل دیسک‌ها انتخاب شود.

اما اگر قصد دارید چند Logical Drive ایجاد کنید، می‌توانید ظرفیت را تقسیم نمایید.

به عنوان مثال:

2TB

↓

500GB برای سیستم عامل

↓

1.5TB برای اطلاعات

این روش در برخی پروژه‌های سازمانی کاربرد زیادی دارد.

مرحله هفتم: فعال کردن Write Cache

اگر کنترلر دارای FBWC یا Smart Storage Battery باشد، پیشنهاد می‌شود گزینه‌های زیر فعال شوند.

Write Back Cache

Read Cache

Adaptive Read Ahead

این تنظیمات باعث افزایش محسوس سرعت RAID می‌شوند.

مرحله هشتم: ذخیره تنظیمات

در پایان روی Save Apply کلیک کنید. کنترلر عملیات ساخت RAID را انجام می‌دهد. بعد از چند ثانیه Logical Drive آماده استفاده خواهد بود.

روش دوم: ساخت RAID با Smart Storage Administrator (SSA)

در برخی پروژه‌ها مدیران شبکه ترجیح می‌دهند مستقیماً وارد محیط Smart Storage Administrator شوند. این ابزار امکانات بیشتری نسبت به Intelligent Provisioning در اختیار شما قرار می‌دهد.

در این محیط علاوه بر ایجاد RAID می‌توانید:

• حذف RAID
• افزایش ظرفیت
• اضافه کردن هارد
• تعیین Hot Spare
• مشاهده سلامت دیسک‌ها
• بررسی Cache
• مدیریت Firmware کنترلر

را نیز انجام دهید.

ورود به SSA

از داخل Intelligent Provisioning وارد Smart Storage Administrator شوید. یا اگر نسخه بوتیبل SSA را دارید، مستقیماً از آن بوت کنید.

مفهوم Array و Logical Drive

یکی از سوالاتی که بسیاری از کاربران هنگام ساخت RAID با آن روبه‌رو می‌شوند، تفاوت بین Array و Logical Drive است.

در کنترلرهای HPE ابتدا چند دیسک فیزیکی در قالب یک Array گروه‌بندی می‌شوند. سپس روی همان Array یک یا چند Logical Drive ساخته می‌شود که سیستم‌عامل آن‌ها را به‌عنوان هارد اصلی شناسایی می‌کند.

به بیان ساده:

Hard Disk

↓

Array

↓

Logical Drive

↓

Windows / VMware

درک این ساختار باعث می‌شود هنگام مدیریت RAID یا ارتقای ظرفیت، تصمیمات دقیق‌تری بگیرید.

ساخت RAID 1 (Mirror)

RAID 1 یکی از محبوب‌ترین گزینه‌ها برای نصب سیستم‌عامل و فایل‌های حساس است. در این حالت، اطلاعات به‌صورت همزمان روی دو دیسک نوشته می‌شود. اگر یکی از دیسک‌ها خراب شود، سرور بدون از دست رفتن اطلاعات به کار خود ادامه می‌دهد.

حداقل تعداد دیسک

۲ عدد

ظرفیت قابل استفاده

۵۰٪ ظرفیت کل

مثال:

2 × 960GB SSD

↓

960GB قابل استفاده

مزایا

• امنیت بسیار بالا
• بازیابی سریع اطلاعات
• مناسب Windows Server
• مناسب Domain Controller
• مناسب فایل سرور

معایب

• استفاده فقط از نصف ظرفیت
• سرعت نوشتن مشابه یک دیسک

ساخت RAID 5

RAID 5 یکی از پرکاربردترین ساختارهای ذخیره‌سازی در سرورهای سازمانی است. در این روش اطلاعات و داده‌های Parity بین تمام دیسک‌ها توزیع می‌شوند. در صورت خرابی یک هارد، اطلاعات همچنان قابل بازیابی خواهند بود.

حداقل تعداد دیسک

۳ عدد

مثال:

4 × 1.2TB

↓

3.6TB قابل استفاده

مزایا

• استفاده بهینه از ظرفیت
• امنیت مناسب
• سرعت خواندن بالا
• هزینه کمتر نسبت به RAID10

معایب

• سرعت نوشتن کمتر
• زمان Rebuild نسبتاً طولانی
• مناسب نبودن برای بارهای بسیار سنگین دیتابیس

ساخت RAID 10

اگر هدف شما بیشترین کارایی و بالاترین سطح اطمینان است، RAID 10 معمولاً بهترین انتخاب محسوب می‌شود. در RAID 10 ابتدا اطلاعات بین دیسک‌ها Mirror شده و سپس عملیات Striping انجام می‌شود. نتیجه این ترکیب، سرعت بسیار بالا و امنیت عالی است.

حداقل تعداد دیسک

۴ عدد

مثال:

4 × 960GB SSD

↓

1.92TB قابل استفاده

جدول مقایسه RAIDهای رایج

نوع RAID	حداقل دیسک	تحمل خرابی	سرعت	ظرفیت قابل استفاده	کاربرد
RAID 0	2	❌ ندارد	⭐⭐⭐⭐⭐	100٪	پردازش موقت
RAID 1	2	1 دیسک	⭐⭐⭐	50٪	سیستم‌عامل، فایل سرور
RAID 5	3	1 دیسک	⭐⭐⭐⭐	(N-1)	سازمانی
RAID 6	4	2 دیسک	⭐⭐⭐	(N-2)	آرشیو و بکاپ
RAID 10	4	چند دیسک (بسته به آرایش)	⭐⭐⭐⭐⭐	50٪	VMware، SQL، Enterprise

بهترین RAID برای هر نوع کاربری

یکی از رایج‌ترین سؤالاتی که هنگام راه‌اندازی سرورهای HPE مطرح می‌شود این است که کدام RAID برای پروژه من مناسب‌تر است؟

واقعیت این است که هیچ ساختار RAID را نمی‌توان به‌عنوان بهترین گزینه برای تمام پروژه‌ها معرفی کرد. انتخاب مناسب به عواملی مانند نوع نرم‌افزار، میزان بار کاری، تعداد کاربران، بودجه و سطح امنیت اطلاعات بستگی دارد.

در ادامه بهترین پیشنهاد برای رایج‌ترین سناریوهای سازمانی را بررسی می‌کنیم.

بهترین RAID برای VMware ESXi

در محیط‌های مجازی‌سازی، چندین ماشین مجازی به‌صورت هم‌زمان از دیسک‌ها استفاده می‌کنند. بنابراین سرعت خواندن و نوشتن اطلاعات اهمیت بسیار زیادی دارد.

در چنین شرایطی RAID 10 بهترین انتخاب است؛ زیرا علاوه بر سرعت بالا، در صورت خرابی دیسک نیز سرویس‌ها بدون وقفه به کار خود ادامه می‌دهند.

پیشنهاد دکان آی‌تی:

• RAID 10
• SSD SAS یا NVMe Enterprise
• کنترلر P408i-a یا P816i-a
• فعال بودن Write Back Cache

بهترین RAID برای SQL Server

دیتابیس‌ها به عملیات نوشتن اطلاعات وابستگی زیادی دارند. اگر سرعت ذخیره‌سازی پایین باشد، عملکرد کل نرم‌افزار کاهش پیدا می‌کند.

به همین دلیل برای Microsoft SQL Server یا Oracle Database، استفاده از RAID 10 توصیه می‌شود.

در پروژه‌های کوچک‌تر که بودجه محدود است، RAID 5 نیز قابل استفاده است؛ اما برای بانک‌های اطلاعاتی پرترافیک، RAID 10 انتخاب مطمئن‌تری خواهد بود.

بهترین RAID برای فایل سرور

اگر سرور تنها برای ذخیره فایل‌های کاربران یا اسناد سازمانی استفاده می‌شود، معمولاً سرعت اولویت اول نیست و امنیت اطلاعات اهمیت بیشتری دارد.

در این شرایط:

• پروژه‌های کوچک → RAID 1
• پروژه‌های متوسط → RAID 5
• پروژه‌های بزرگ → RAID 6

انتخاب‌های مناسبی هستند.

بهترین RAID برای Backup Server

در سرورهای بکاپ، ظرفیت ذخیره‌سازی اهمیت زیادی دارد و عملیات نوشتن اطلاعات معمولاً به‌صورت زمان‌بندی‌شده انجام می‌شود.

به همین دلیل:

• RAID 6
• RAID 5

بیشترین استفاده را دارند.

بهترین RAID برای آرشیو اطلاعات

اگر حجم زیادی از اطلاعات قرار است برای مدت طولانی نگهداری شود، هدف اصلی حفظ داده‌ها و استفاده حداکثری از ظرفیت دیسک‌هاست.

در چنین شرایطی RAID 6 انتخاب بسیار مناسبی است؛ زیرا حتی در صورت خرابی هم‌زمان دو دیسک نیز اطلاعات قابل بازیابی خواهند بود.

جدول انتخاب RAID بر اساس نوع پروژه

نوع پروژه	RAID پیشنهادی	دلیل انتخاب
Windows Server	RAID 1	امنیت بالا
VMware ESXi	RAID 10	سرعت و پایداری عالی
SQL Server	RAID 10	بهترین عملکرد نوشتن
Oracle Database	RAID 10	IOPS بالا
File Server	RAID 5	تعادل ظرفیت و امنیت
Backup Server	RAID 6	تحمل خرابی دو دیسک
آرشیو اطلاعات	RAID 6	بیشترین امنیت
آزمایشگاه یا تست	RAID 0	حداکثر سرعت (بدون امنیت)